Η ιδέα για την πρωτοβουλία ήρθε μετά από συζητήσεις με τον φίλο και χρόνια συνεργάτη Geert Lovink. Σε μία πιο ώριμη φάση της ζωής μας και περίπου μια δεκαετία αφότου είχαμε συνεργαστεί για πρώτη φορά, με θεσμικό ρόλο στο πανεπιστήμιο και οι δύο, αποφασίσαμε πια ότι το ζήτημα της κοινωνικής δικτύωσης χρειάζεται λίγο από το αλατοπίπερο μιας χαλαρής κριτικής ομάδας, που θα φέρει διαφορετικές οπτικές κοντα, ώστε να αρχίσει μία συζήτηση. Θεσμικά   είναι μία κοινή πρωτοβουλία του Institute of Network Cultures (Amsterdam University of Applied Science HvA) και του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου στη Λεμεσό.
Το κάλεσμα εξέφραζε μία προβληματική ως προς το πως τα κοινωνικά μέσα δικτυωσης προσσεγίζονται απο πανεστημιακούς και όχι μόνο. Όπως υποστιρίζουμε και στην εισαγωγή της πρωτοβουλίας:
” Σε μεγάλο βαθμό, η έρευνα των δικτύων κοινωνικών μέσων κυριαρχείται ακόμη από ποσοτικά και κοινωνικο-επιστημονικά εγχειρήματα. Μέχρι σήμερα, η έρευνα έχει επικεντρωθεί στους πανικούς ηθικής, την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια, την κλοπή ταυτότητας, την αυτο-αναπαράσταση από τον Goffman ως στον Foucault, και τη γραφηματική θεωρία δικτύων που εστιάζει σε επηρεάζοντες (influencers) και ειδησεογραφικούς κόμβους (news hubs). Αυτό που περιέργως απουσιάζει από το δημόσιο λόγο είναι μία σοβαρή συζήτηση της πολιτικής οικονομίας αυτών των μονοπωλιακών κοινωνικών μέσων καθώς και ένα κενό έρευνας στην κατανόηση των σχέσεων εξουσίας μεταξύ του κοινωνικού και του τεχνικού σε αυτά τα.

Στοχεύοντας πέρα από την κουλτούρα της διαμαρτυρίας για την άγνοιά μας και τη χαμένη ιδιωτικότητα, το προτεινόμενο δίκτυο καλλιτεχνών, ερευνητών, ακτιβιστών και μηντιακών λειτουργών θα θέσει βασικά και συνολικά ερωτήματα ως προς το πώς θα αντιμετωπιστούν αυτές οι ραγδαία εμφανιζόμενες μονοπωλιακές δυνάμεις.
Τοποθετημένη εντός του υπάρχοντος ολιγοπωλίου ιδιοκτησίας και χρήσης, η έρευνα αυτή θα συμπεριλάβει την υποστήριξη εναλλακτικών λογισμικών και συγγενών καλλιτεχνικών πρακτικών, καθώς και την ανάπτυξη ενός κοινού εναλλακτικού οράματος ως προς το πώς μπορεί να διαμεσολαβηθεί ο τεχνικο-κοινωνικός κόσμος.

Με την πρωτοβουλία Unlike Us, προσπαθήσαμε να μεταθέσουμε την συζήτηση περί κοινωνικών μέσων μακριά από την εμμονή με τη νεότητα και τη χρήση προς τις οικονομικές, πολιτικές, καλλιτεχνικές και τεχνολογικές διαστάσεις.

Αποφεύγοντας τη ρομαντική παγίδα μιας αρμονικής ζωής εκτός δικτύου, το Unlike Us εθέσε μία σειρά καίριων ερωτημάτων:

Τι είδους αρχιτεκτονικές δικτύου θα μπορούσαν να σχεδιαστούν που να συνεισφέρουν στα κοινά, εννοώντας κοινούς πόρους και συστήματα συλλογικής παραγωγής που να υποστηρίζουν νέες μορφές κοινωνικής οργάνωσης (όπως τα οργανωμένα δίκτυα) χωρίς την εκμετάλλευση δεδομένων προς πώληση;

Ποιες τακτικές αισθητικής θα μπορούσαν να θέσουν οριστικά τέλος στον σφετερισμό της υποκειμενικής και ιδιωτικής διάστασης που γνωρίζουμε καθημερινά στα δίκτυα κοινωνικών μέσων;

Γιατί αγνοούμε τα δίκτυα που αρνούνται το μοντέλο υπερ-ανάπτυξης και αποζητούν αντίθετα να ενδυναμώσουν μορφές ελεύθερης συνεργασίας;

Αντιστρέφοντας τους όρους, ας προγραμματίσουμε και ας αναπτύξουμε άλλες «δικτυακές κουλτούρες», των οποίων τα πρωτόκολλα δεν σχετίζονται πλέον με τη λογική των ασθενών δεσμών.

Ποιο είδος κοινωνικών σχέσεων θέλουμε να ενθαρρύνουμε και να ανακαλύψουμε στον 21ο αιώνα; Ας φανταστούμε πυκνές, ποικιλόμορφες δικτυωμένες ανταλλαγές ανάμεσα σε δισεκατομμύρια ανθρώπων, εκτός εταιρικού και κρατικού ελέγχου. Ας φανταστούμε διαλόγους που επαναφέρουν τις υποκειμενικότητες στη «φυσική» τους κατάσταση, ως ανοιχτούς κόμβους βασισμένους στο διάλογο και την ηθική της ελεύθερης ανταλλαγής.

Για να γίνουν τα παρα΄πάνω πρέπει να θεωρήσουμε δεδομένη τη διττή φύση αυτών των δικτυακών πλατφορμών. Και αυτό γιατί η απόρριψη των κοινωνικών μέσων ως ουδέτερων πλατφορμών χωρίς εξουσία, είναι τόσο αβάσιμη όσο και ο χαρακτηρισμός τους ως κακών παιδιών του καπιταλισμού.
.Unlikeus
Η ομορφιά και το βάθος των κοινωνικών μέσων είναι ότι μας καλούν να εννοιολογήσουμε εκ νέου τις κλασικές διχοτομίες, όπως το εμπορικό και το πολιτικό, το ιδιωτικό και το δημόσιο, το καλλιτεχνικό και το τυποποιημένο, τους χρήστες και τους παραγωγούς, το πρωτότυπο και το αντίτυπο, το δημοκρατικό και το αποδυναμωτικό. Αντί να εκλάβουμε αυτές τις διχοτομίες ως σημείο εκκίνησης,  διερευνούμε της ιδεολογίες και την λογική της κοινωνικής δικτύωσης. Ακόμη και αν το Twitter και το Facebook καταρρεύσουν σε μία νύχτα, η λογική της κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με την οποία άνθρωποι θα γίνονται φίλοι, θα δείχνουν την προτίμησή τους και θα κατατάσσουν, θα συνεχίσει να διαδίδεται σε όλες τις πλευρές της ζωής.
Μπορείτε να βρείτε το υλικό απο το συνέδριο εδώ.

Το Πρόγραμμα στα Ελληνικά

The Unlike Us Reader (στα αγγλικά)

YOUR CUSTOMERS ARE GLOBAL INTRODUCE YOURSELF